HMRC zacieśnia kontrole podatkowe. Sztuczna inteligencja pomaga wykrywać nieprawidłowości
HM Revenue & Customs (HMRC) intensyfikuje działania przeciwko osobom i firmom, które nie płacą należnych podatków. Brytyjski urząd skarbowy coraz częściej wykorzystuje sztuczną inteligencję oraz zaawansowaną analizę danych, aby szybciej wykrywać błędy, niezgłoszone dochody i potencjalne przypadki unikania opodatkowania.
HMRC wykorzystuje sztuczną inteligencję do kontroli podatkowych
Nowoczesne technologie odgrywają coraz większą rolę w pracy brytyjskiego fiskusa. HMRC korzysta z rozbudowanych narzędzi analitycznych oraz algorytmów, które potrafią porównywać ogromne ilości danych i wykrywać nieprawidłowości znacznie szybciej niż tradycyjne metody.
Zdaniem ekspertów jeszcze kilka lat temu analiza takich informacji wymagała wielu godzin pracy urzędników. Obecnie systemy informatyczne znacząco ułatwiają wstępną analizę danych i identyfikowanie możliwych rozbieżności.
System Connect analizuje dane z wielu źródeł
Kluczowym narzędziem wykorzystywanym przez HMRC jest system Connect.
Łączy on informacje pochodzące z wielu źródeł, między innymi:
- banków,
- internetowych platform sprzedażowych,
- mediów społecznościowych, w tym Instagrama,
- agentów wynajmu nieruchomości,
- deklaracji podatkowych.
Na podstawie porównania tych danych system identyfikuje sytuacje, które mogą wskazywać na nieprawidłowości podatkowe.
Według kancelarii Pinsent Masons informacje wygenerowane przez system Connect przyczyniły się do wszczęcia około 540 tysięcy postępowań podatkowych w roku podatkowym 2024/2025.
HMRC chce pozyskiwać jeszcze więcej informacji
Eksperci podatkowi wskazują, że HMRC planuje rozszerzać zakres danych otrzymywanych od przedsiębiorstw.
W przyszłości firmy mogą być zobowiązane do przekazywania bardziej szczegółowych informacji dotyczących między innymi:
- wypłat gotówki dla udziałowców,
- pożyczek udzielanych udziałowcom,
- wypłacanych dywidend,
- transferów majątku.
Takie dane będą mogły być analizowane i porównywane z informacjami wykazanymi w indywidualnych zeznaniach podatkowych przy użyciu narzędzi analitycznych HMRC.
Luka podatkowa nadal pozostaje wysoka
Jednym z głównych celów HMRC jest ograniczenie tzw. tax gap, czyli różnicy pomiędzy podatkami, które powinny zostać zapłacone, a kwotą faktycznie wpływającą do budżetu państwa.
Według najnowszych danych luka podatkowa w Wielkiej Brytanii wynosi około 59,2 miliarda funtów.
Właśnie dlatego urząd inwestuje w nowe technologie oraz rozwija narzędzia służące do wykrywania nieprawidłowości.
Większe nagrody dla sygnalistów
HMRC rozwija również program zachęcający do zgłaszania poważnych przypadków uchylania się od opodatkowania.
Jeżeli przekazane informacje doprowadzą bezpośrednio do pobrania przez HMRC co najmniej 1,5 miliona funtów podatku, informator może otrzymać od 15% do 30% pobranej kwoty, z wyłączeniem kar i odsetek. Przyznanie nagrody zależy jednak od decyzji HMRC i nie jest gwarantowane.
Eksperci przewidują, że program może zachęcić do zgłaszania nieprawidłowości osoby posiadające szczegółową wiedzę o finansach przedsiębiorstw lub zamożnych podatników, w tym byłych pracowników, asystentów czy współpracowników biznesowych.
Coraz więcej postępowań i wyroków
HMRC podkreśla, że nie ogranicza się wyłącznie do kontroli administracyjnych.
Z najnowszego raportu rocznego urzędu wynika, że wyspecjalizowany Fraud Investigation Service doprowadził do 260 wyroków skazujących w najpoważniejszych sprawach dotyczących oszustw podatkowych w roku podatkowym 2025/2026.
Eksperci uważają, że przy tak dużej luce podatkowej HMRC będzie nadal wykorzystywał wszystkie dostępne narzędzia prawne do odzyskiwania należnych podatków.
Jak przygotować się na ewentualną kontrolę HMRC?
Eksperci zalecają, aby zarówno osoby prowadzące działalność gospodarczą, jak i przedsiębiorstwa regularnie weryfikowały swoje rozliczenia podatkowe oraz przechowywały pełną dokumentację finansową.
Warto również:
- terminowo składać deklaracje podatkowe,
- zgłaszać wszystkie dochody zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- przechowywać dokumenty potwierdzające transakcje,
- szybko odpowiadać na korespondencję z HMRC.
Dobra organizacja dokumentacji może znacząco ułatwić wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości urzędu.
Podsumowanie
HMRC coraz intensywniej wykorzystuje sztuczną inteligencję i analizę danych do wykrywania nieprawidłowości podatkowych. System Connect analizuje informacje z wielu źródeł, a zwiększone finansowanie, zatrudnienie dodatkowych pracowników i rozwój technologii wskazują na dalsze zwiększanie zdolności kontrolnych HMRC. Jednocześnie rozwijane są programy dla sygnalistów oraz działania przeciwko najpoważniejszym przypadkom oszustw podatkowych. Eksperci podkreślają, że rzetelne prowadzenie dokumentacji i prawidłowe rozliczenia podatkowe stają się ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
