Wzrost cen żywności w Wielkiej Brytanii
Wzrost cen żywności w Wielkiej Brytanii nadal przyspiesza, a najnowsze prognozy wskazują, że do końca 2026 roku produkty spożywcze mogą kosztować nawet o 50% więcej niż na początku kryzysu kosztów życia w 2021 roku. Eksperci ostrzegają, że rosnące ceny energii, problemy klimatyczne i napięcia geopolityczne coraz mocniej wpływają na codzienne zakupy Brytyjczyków.
Ceny żywności rosną szybciej niż wcześniej
Według analiz think tanku Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU), tempo wzrostu cen żywności niemal czterokrotnie przyspieszyło w porównaniu z wcześniejszymi latami.
Badania pokazują, że:
- do listopada 2026 ceny żywności mogą być nawet o 50% wyższe niż w 2021 roku
- wzrost cen w ciągu ostatnich pięciu lat był podobny do tego, jaki wcześniej obserwowano przez niemal dwie dekady
- Bank of England prognozuje, że inflacja żywnościowa może wzrosnąć do około 7% pod koniec 2026 roku
Eksperci wskazują, że obecna sytuacja to efekt nakładających się kryzysów gospodarczych, energetycznych i klimatycznych.
Które produkty podrożały najbardziej?
Największe wzrosty cen dotyczą podstawowych produktów spożywczych.
Według danych ECIU:
- wołowina podrożała o około 64%
- oliwa z oliwek kosztuje ponad dwa razy więcej niż pięć lat temu
- makarony, mrożone warzywa, jajka i czekolada są co najmniej o 50% droższe
Szczególnie mocno drożeją produkty zależne od kosztów energii, nawozów sztucznych oraz importu.
Dlaczego ceny rosną?
Eksperci wskazują kilka głównych powodów:
Rosnące ceny energii
Produkcja żywności jest silnie uzależniona od energii i paliw. Wyższe koszty gazu, prądu i transportu automatycznie przekładają się na ceny w sklepach.
Problemy klimatyczne
Susze, powodzie i fale upałów wpływają na plony zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w krajach eksportujących żywność.
Analitycy zwracają uwagę, że:
- trzy z najgorszych zbiorów w historii Anglii miały miejsce w ciągu ostatnich pięciu lat
- prognozy wskazują, że 2027 może być najgorętszym rokiem w historii pomiarów
Konflikty geopolityczne
Wojna na Bliskim Wschodzie oraz wcześniejsze skutki pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie nadal wpływają na globalne rynki żywności i energii.
Jak wzrost cen wpływa na gospodarstwa domowe?
Według raportu ECIU przeciętne gospodarstwo domowe wydało dodatkowo około £605 na żywność w latach 2022–2023.
Największą presję odczuwają osoby o niższych dochodach. Organizacje społeczne ostrzegają, że coraz więcej rodzin ogranicza ilość kupowanego jedzenia lub pomija posiłki.
Food Foundation podkreśla, że szybki wzrost cen żywności może prowadzić do:
- pogorszenia jakości diety
- większej liczby problemów zdrowotnych
- wzrostu presji na NHS
- zwiększenia ubóstwa żywnościowego
Czy sytuacja może się jeszcze pogorszyć?
Analitycy ostrzegają, że inflacja żywnościowa może pozostać wysoka także w kolejnych latach.
Największe ryzyko stanowią:
- dalsze wzrosty cen energii
- kolejne ekstremalne zjawiska pogodowe
- problemy w globalnych łańcuchach dostaw
- napięcia polityczne i konflikty międzynarodowe
Co oznacza to dla mieszkańców UK?
Rosnące ceny żywności oznaczają dalszą presję na domowe budżety w czasie, gdy wiele innych rachunków — takich jak energia, woda czy kredyty hipoteczne — również pozostaje wysokich.
Choć wynagrodzenia częściowo rosną, eksperci podkreślają, że realna siła nabywcza wielu rodzin nadal spada.
Podsumowanie
Prognozy wskazują, że do końca 2026 roku ceny żywności w Wielkiej Brytanii mogą być nawet o połowę wyższe niż przed początkiem kryzysu kosztów życia. Najmocniej drożeją podstawowe produkty spożywcze, a eksperci ostrzegają, że presja cenowa może utrzymywać się jeszcze przez długi czas.
Rosnące koszty energii, problemy klimatyczne i napięcia geopolityczne sprawiają, że żywność staje się jednym z największych obciążeń dla budżetów gospodarstw domowych w UK.
