Pierwsi kupujący płacą nawet cztery razy więcej podatku. Stamp duty ponownie uderza w rynek nieruchomości
Koszty zakupu pierwszego domu w Wielkiej Brytanii ponownie rosną. Najnowsze dane pokazują, że osoby kupujące swoją pierwszą nieruchomość zapłaciły ponad cztery razy więcej stamp duty niż rok wcześniej, po zakończeniu ulg podatkowych.
To istotna zmiana, która bezpośrednio wpływa na dostępność mieszkań oraz zdolność wejścia na rynek nieruchomości.
Drastyczny wzrost podatku stamp duty
Z analizy rynku wynika, że:
- od kwietnia 2025 pierwsi kupujący zapłacili około £408 milionów stamp duty
- rok wcześniej było to jedynie około £101 milionów
Oznacza to ponad czterokrotny wzrost obciążeń podatkowych w ciągu zaledwie roku.
Dla wielu osób oznacza to konieczność zgromadzenia kilku tysięcy funtów więcej już na starcie.
Co się zmieniło? Koniec ulg podatkowych
Kluczową przyczyną wzrostu jest zakończenie wcześniejszych ulg:
Dla większości kupujących:
- próg bez podatku spadł z £250,000 do £125,000
Dla first-time buyers:
- próg bez stamp duty spadł z £425,000 do £300,000
- powyżej £300,000 obowiązuje stawka 5%
Ile trzeba zapłacić w praktyce?
Zmiany mają realny wpływ na budżet kupujących.
Przykład:
- zakup nieruchomości za £400,000
- obecnie: około £5,000 stamp duty
- wcześniej (2022–2025): £0 podatku
To pokazuje, jak znacząco wzrosły koszty wejścia na rynek.
Mniej mieszkań bez podatku
Zmiany progów podatkowych wpłynęły również na dostępność nieruchomości:
- wcześniej aż 62% ofert mieściło się w limicie bez podatku
- obecnie tylko 41%
W praktyce oznacza to:
- mniejszy wybór mieszkań bez dodatkowych kosztów
- większą presję finansową na kupujących
Najbardziej dotknięte regiony
Wpływ zmian nie jest równomierny w całym kraju.
- Londyn – ponad 53% całego stamp duty od first-time buyers
- South East – około 23%
- północne regiony (np. North East) – marginalny udział (ok. 0.3%)
To pokazuje wyraźną nierównowagę regionalną.
W droższych częściach kraju znacznie trudniej znaleźć nieruchomość poniżej progu podatkowego.
Czy stamp duty blokuje rynek?
Eksperci coraz częściej wskazują, że stamp duty działa jak bariera dla rynku nieruchomości:
- osoby starsze rzadziej zmieniają dom na mniejszy
- rodziny nie mogą przeprowadzić się do większych nieruchomości
- pierwsi kupujący mają trudniejszy start
W efekcie spada płynność całego rynku.
Problem „cliff edge” powyżej £500,000
Dodatkowym problemem jest tzw. efekt progu:
- powyżej £500,000 first-time buyers tracą ulgę
- cały zakup podlega standardowym zasadom
To szczególnie dotyka kupujących w Londynie i na południu Anglii.
Co to oznacza dla kupujących w 2026?
Obecna sytuacja oznacza:
- wyższe koszty wejścia na rynek
- konieczność większych oszczędności
- mniejszą dostępność mieszkań bez podatku
- większe różnice regionalne
Dla wielu osób zakup pierwszego domu staje się coraz trudniejszy.
Podsumowanie
Czterokrotny wzrost wpływów ze stamp duty od first-time buyers pokazuje, jak duży wpływ mają zmiany podatkowe na rynek nieruchomości w Wielkiej Brytanii.
Obniżenie progów podatkowych zwiększyło koszty zakupu, ograniczyło wybór nieruchomości i pogłębiło różnice między regionami.
W praktyce oznacza to, że droga do własnego domu w 2026 roku jest bardziej wymagająca niż jeszcze kilka lat temu.
