Rewolucja w karach HMRC: nowy system punktowy zamiast automatycznych grzywien.

Brytyjski urząd skarbowy HMRC wprowadza istotne zmiany w systemie kar za spóźnione rozliczenia podatkowe. Dotychczasowy model automatycznych grzywien zostaje stopniowo zastępowany nowym systemem punktowym, który ma być – według zapowiedzi – bardziej sprawiedliwy i skoncentrowany na uporczywych naruszeniach, a nie jednorazowych pomyłkach podatników. 

 

Zmiany są częścią szerszej reformy Making Tax Digital (MTD) i będą miały realny wpływ na miliony samozatrudnionych, freelancerów oraz landlordów w Wielkiej Brytanii. 
 
Koniec automatycznej kary £100 za spóźnione zeznanie 
Do tej pory osoby samozatrudnione, które nie złożyły deklaracji Self Assessment w terminie, automatycznie otrzymywały karę £100, niezależnie od tego, czy opóźnienie było jednorazowe, czy powtarzalne. 

 

Nowy system odchodzi od tego podejścia. Zamiast natychmiastowej grzywny, HMRC będzie przyznawać punkty karne za każde przekroczenie terminu. 
 
Jak działa nowy system punktowy HMRC? 
Zasada jest prosta, ale konsekwencje mogą być kosztowne: 

 

• Każde spóźnienie = 1 punkt karny 
• Wysokość i tempo „zbierania punktów” zależą od tego, jak często podatnik ma obowiązek składania deklaracji 

 

Przykłady: 

 

• Self Assessment (raz w roku) 
  → 1 punkt za niezłożenie rocznej deklaracji w terminie 
• Making Tax Digital (raporty kwartalne) 
  → 1 punkt za każdy pominięty raport kwartalny 

 

Jeżeli podatnik objęty MTD opuści 4 terminy w ciągu 2 lat, zostanie nałożona kara finansowa w wysokości £200 oraz naliczone zostaną 4 punkty karne. 

 

Co istotne, system ma karać powtarzalne zaniedbania, a nie jednorazowe błędy. 
 
Pilotaż i wdrażanie – kiedy zmiany obejmą podatników? 

 

• Styczeń 2026 – pilotaż systemu punktowego (ok. 100 podatników) 
• Kolejne miesiące 2026 – stopniowe rozszerzanie programu 
• Kwiecień 2026 – obowiązkowe MTD dla: 
  - samozatrudnionych 
  - landlordów 

z łącznym dochodem z działalności i najmu powyżej £50,000 rocznie 

 

• Od 2028 roku – system obejmie również osoby z dochodem od £20,000 
  (szacunkowo nawet 1 milion freelancerów i właścicieli nieruchomości) 

 

Raportowanie kwartalne zamiast raz w roku 
Jedną z największych zmian w ramach Making Tax Digital jest obowiązek raportowania dochodów co kwartał, zamiast jednego rocznego zeznania. 

Oznacza to: 

 

• więcej terminów 
• większe ryzyko punktów karnych 
• konieczność lepszej organizacji księgowości 

 

Dla wielu podatników będzie to istotna zmiana operacyjna, szczególnie bez wsparcia księgowego lub odpowiedniego oprogramowania.

 

Kto musi składać deklarację Self Assessment? 
Obowiązek złożenia deklaracji podatkowej dotyczy m.in. osób, które w roku podatkowym: 

 

• były samozatrudnione i zarobiły ponad £1,000 
• miały kilka źródeł dochodu powyżej £1,000 
• uzyskały £10,000+ z oszczędności, inwestycji lub dywidend 
• zarobiły ponad £100,000 
• uzyskały dochód z najmu powyżej £2,500 
• miały dochody z zagranicy 
• muszą zapłacić Capital Gains Tax 
• otrzymały dochód z trustu 
• pobierały Child Benefit przy dochodzie partnera powyżej £60,000 
• zostały wezwane przez HMRC do złożenia deklaracji 
• chcą dobrowolnie opłacać Class 2 National Insurance 

 

Podsumowanie 
Nowy system punktowy HMRC to jedna z największych zmian w brytyjskim systemie podatkowym ostatnich lat. Choć z założenia ma być bardziej elastyczny i sprawiedliwy, w praktyce oznacza większą odpowiedzialność za terminy, zwłaszcza przy raportowaniu kwartalnym. 

 

Dla samozatrudnionych i landlordów rok 2026 będzie momentem, w którym dobra organizacja podatków przestaje być opcją – staje się koniecznością. 

umów konsultację >>