Reform UK zapowiada zaostrzenie zasad przyznawania zasiłku PIP.
Partia Reform UK przedstawiła nowy plan zmian w systemie brytyjskich świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami. Według wyliczeń ugrupowania, zaostrzenie zasad przyznawania zasiłku Personal Independence Payment (PIP) mogłoby przynieść budżetowi państwa nawet 9 miliardów funtów rocznie oszczędności. Propozycje te stanowią element strategii mającej na celu ograniczenie wydatków socjalnych i zmotywowanie większej liczby osób do podjęcia pracy.
Ograniczenie dostępu do świadczeń
Nowe założenia przewidują, że świadczenia PIP nie byłyby już dostępne dla osób z łagodniejszymi problemami natury psychicznej, takimi jak zaburzenia lękowe, stres pourazowy w łagodnej formie czy epizody depresyjne bez trwałego wpływu na zdolność do pracy. Zgodnie z propozycją partii, zasiłek miałby być kierowany przede wszystkim do osób z poważnymi i długotrwałymi niepełnosprawnościami fizycznymi lub psychicznymi, które realnie ograniczają ich samodzielność.
Każdy wniosek o przyznanie świadczenia byłby rozpatrywany wyłącznie po bezpośredniej ocenie wnioskodawcy, co oznacza koniec z tzw. zdalnymi lub telefonicznymi ocenami, które stały się powszechne po pandemii. Według partii, brak osobistych spotkań sprzyjał nadużyciom i prowadził do przyznawania wsparcia osobom, które nie spełniały wszystkich kryteriów.
Walka z nadużyciami w systemie
Reform UK przekonuje, że obecny system jest zbyt łatwy do obejścia. W internecie można znaleźć szczegółowe instrukcje, jak wypełniać formularze w sposób maksymalizujący szanse na pozytywną decyzję. Z tego powodu partia chce wprowadzić nowe zasady, które uczynią proces bardziej przejrzystym i odpornym na manipulacje.
W ocenie ugrupowania obecny system zachęca niektóre osoby do życia na świadczeniach, zamiast do aktywności zawodowej. Reform UK uważa, że zbyt łagodne kryteria doprowadziły do wzrostu liczby wniosków o PIP, zwłaszcza wśród młodych dorosłych, którzy często zgłaszają problemy psychiczne jako główną przyczynę braku zdolności do pracy.
Koszty i spodziewane oszczędności
Według analiz przedstawionych przez zespół partii, roczny koszt przywrócenia obowiązkowych ocen twarzą w twarz, wraz z dodatkowymi wydatkami na wsparcie osób powracających do pracy, wyniósłby około 100 milionów funtów. Reform UK uważa jednak, że jest to niewielka kwota w porównaniu z potencjalnymi oszczędnościami w wysokości nawet 9 miliardów funtów rocznie.
Spór polityczny wokół PIP
Zasiłek Personal Independence Payment został wprowadzony w Wielkiej Brytanii w 2013 roku jako wsparcie dla osób z trwałymi ograniczeniami zdrowotnymi. Od tego czasu system był wielokrotnie krytykowany – zarówno za biurokrację, jak i za niejasne kryteria oceny.
Rząd Partii Pracy również zapowiedział przegląd wydatków socjalnych i planuje wprowadzenie zmian, które mają ograniczyć nadużycia. Jednak część propozycji napotkała sprzeciw – zarówno wśród posłów, jak i organizacji charytatywnych, które ostrzegają, że zbyt restrykcyjne reformy mogą pozbawić pomocy osoby faktycznie potrzebujące.
Reform UK natomiast uważa, że priorytetem powinno być przywrócenie równowagi i odpowiedzialności. Partia twierdzi, że obecny system zbyt często zniechęca do pracy i utrwala postawy zależności od pomocy publicznej.
Krytyka społeczna i reakcje ekspertów
Propozycje Reform UK wzbudziły kontrowersje. Część ekspertów ostrzega, że ograniczenie dostępu do PIP może zwiększyć ryzyko wykluczenia osób z problemami zdrowia psychicznego. Psychologowie i przedstawiciele organizacji pozarządowych podkreślają, że zaburzenia lękowe i depresyjne często mają poważny wpływ na zdolność do funkcjonowania w społeczeństwie, a ich lekceważenie może prowadzić do eskalacji problemów.
Co dalej?
Choć propozycje Reform UK nie mają jeszcze statusu oficjalnego projektu legislacyjnego, ich przekaz trafia do coraz większej liczby wyborców. Partia konsekwentnie buduje wizerunek ugrupowania, które stawia na dyscyplinę finansową i sprzeciwia się tzw. „kulturze roszczeniowości”.
Rząd, pod presją rosnących kosztów systemu świadczeń, również rozważa wprowadzenie bardziej rygorystycznych kryteriów przyznawania zasiłków.