Inflacja - Jak szybko rosną ceny?
Bank Anglii ustala stopy procentowe, aby utrzymać inflację na poziomie 2%.
W listopadzie 2024 roku Bank Anglii obniżył stopy procentowe po raz drugi w 2024 roku, do poziomu 4,75%.
Czym jest inflacja?
Inflacja to wzrost cen towarów i usług w czasie.
Na przykład, jeśli butelka mleka kosztuje 1 funt, a rok później kosztuje 1,05 funta, to roczna inflacja cen mleka wynosi 5%.
Jak mierzy się stopę inflacji w Wielkiej Brytanii?
Biuro Statystyki Krajowej (ONS) monitoruje ceny setek codziennych artykułów, w tym żywności i paliw.
Ten wirtualny "koszyk towarów" jest regularnie aktualizowany, aby odzwierciedlać trendy zakupowe. W 2024 roku do koszyka dodano winyle i frytkownice beztłuszczowe, a usunięto żele do dezynfekcji rąk.
ONS śledzi zmiany cen w ciągu ostatnich 12 miesięcy, aby obliczyć inflację. Głównym wskaźnikiem inflacji jest Indeks Cen Konsumpcyjnych (CPI). CPI wzrósł o 2,3% w ciągu roku do października 2024 roku, w porównaniu do 1,7% w 12 miesiącach do września. Październikowy wskaźnik jest najwyższy od sześciu miesięcy. Głównym powodem wzrostu była podwyżka cen gazu i energii elektrycznej po zwiększeniu limitu cen energii 1 października.
Dlaczego ceny nadal rosną?
Inflacja znacznie spadła od października 2022 roku, kiedy osiągnęła 11,1%, co było najwyższym poziomem od 40 lat.
Jednak to nie oznacza, że ceny spadają – rosną po prostu wolniej.
Inflacja gwałtownie wzrosła w 2022 roku, gdy po pandemii Covid zwiększyło się zapotrzebowanie na ropę i gaz, a ceny energii ponownie wzrosły po inwazji Rosji na Ukrainę.
Inflacja utrzymywała się powyżej 2% częściowo z powodu wysokich cen żywności.
Niektóre sektory gospodarki, takie jak sektor usług – obejmujący restauracje, fryzjerów i wiele innych – nadal odnotowują znaczne podwyżki cen.
Dlaczego podwyższanie stóp procentowych pomaga obniżyć inflację?
Bank Anglii wykorzystuje stopy procentowe, aby utrzymać inflację na poziomie 2%.Kiedy inflacja była znacznie powyżej tego poziomu, podniósł stopy procentowe do 5,25%, co było najwyższym poziomem od 16 lat.
Zasada jest taka, że wyższe koszty pożyczek ograniczają wydatki konsumentów i firm, co zmniejsza popyt na dobra i usługi oraz spowalnia wzrost cen. Jednak jest to balansowanie – podniesienie kosztów kredytów może zaszkodzić gospodarce.
Na przykład, wyższe stopy procentowe oznaczają wyższe raty kredytów hipotecznych, co może przewyższać korzyści z lepszych ofert oszczędnościowych. Firmy również mniej pożyczają, co może prowadzić do mniejszej liczby miejsc pracy lub cięć inwestycji.
Co się stało ze stopami procentowymi w Wielkiej Brytanii?
W listopadzie 2024 roku Bank Anglii obniżył stopy procentowe do 4,75%, co było oczekiwanym krokiem.
Była to druga obniżka w tym roku, po spadku z 5,25% do 5% w sierpniu, co było pierwszym obniżeniem od czterech lat.
Bank bierze również pod uwagę inne wskaźniki, takie jak "inflacja bazowa", przy podejmowaniu decyzji o zmianach stóp.
Inflacja bazowa nie obejmuje cen żywności i energii, ponieważ te bywają bardzo zmienne, więc może lepiej wskazywać długoterminowe trendy. W październiku wyniosła 3,3%, w porównaniu do 3,2% w roku do września.
W październiku gubernator Banku, Andrew Bailey, zasugerował, że może być "nieco bardziej agresywny" w obniżaniu kosztów pożyczek, jeśli inflacja pozostanie pod kontrolą.
Jednak po ogłoszeniu Budżetu pod koniec miesiąca Bank przewidywał, że zawarte w nim środki – takie jak wzrost składek na ubezpieczenie społeczne płaconych przez pracodawców – mogą lekko podnieść inflację, gdy firmy przeniosą te wyższe koszty na ceny.
Ogłaszając decyzję o obniżce w listopadzie, Bailey wskazał, że ewentualne kolejne obniżki będą stopniowe, dodając: "Musimy upewnić się, że inflacja pozostaje blisko celu, więc nie możemy obniżać stóp procentowych zbyt szybko lub zbyt znacząco."
Jak sytuacja z inflacją i stopami procentowymi wygląda w Europie i USA?
Wiele innych krajów również doświadczyło spadku inflacji i stóp procentowych po kilku latach wzrostów.
Wskaźnik inflacji w krajach strefy euro wynosił 1,8% we wrześniu, w porównaniu do 2,2% w sierpniu i 2,6% w lipcu.
W czerwcu Europejski Bank Centralny (EBC) obniżył swoją główną stopę procentową z historycznego maksimum 4% do 3,75%, co było pierwszym spadkiem od pięciu lat.
We wrześniu ponownie obniżył stopy do 3,5%. Inflacja w USA wyniosła 2,6% w październiku, w porównaniu do 2,4% we wrześniu, głównie ze względu na wyższe koszty mieszkaniowe i żywnościowe.
Podczas wrześniowego posiedzenia, bank centralny USA obniżył stopy procentowe po raz pierwszy od czterech lat, o 0,5 punktu procentowego do przedziału 4,75-5%.
Obniżka była większa, niż przewidywało wielu analityków.
W listopadzie Rezerwa Federalna ogłosiła kolejną obniżkę, sprowadzając główną stopę do przedziału 4,5-4,75%.
